China: een opportuniteit en een bedreiging?

Een handelsmissie in China. Elke dag een andere stad, elke dag een ander bedrijf dat zich op de automarkt begeeft. Elke dag wat meer verwondering. Sommige Chinese bedrijven assembleren vooral of zijn geassocieerd met een westerse partner. BYD stelt 200000 mensen te werk en heeft een allesomvattende ecologische strategie om u tegen te zeggen. Van Mini look-alikes voor 4000 euro tot elektrische wagens die 10 maal meer kosten. Nog niet echt op westers niveau, maar de strategie is eerst verkopen aan China, dan aan de minder ontwikkelde landen en alleen dan pas naar Amerika en Europa. Enkel Antarctica staat niet op de roadmap. De volumes (per bedrijf) zitten nu nog onder het miljoen maar dat zal niet lang meer duren. Opvallend, de werkdruk aan de lopende band komt gezapig over maar de robots komen eraan. De kwaliteit moet omhoog en ze verwachten een tekort aan arbeidskrachten. Vreemd voor een land met 1,4 miljard inwoners terwijl ons land 1,4 miljoen mensen van de RVA laat leven.

Daar zitten voor de Vlaamse/Belgische deelnemende bedrijven de opportuniteiten. Want ook opvallend, wij leveren oplossingen op brede domeinen gaande van koolstof nanotubes tot formele software ontwikkeling. Het gaat hier evenwel snel. Een fabriek staat recht en draait op volle toeren na 6 maand. De cijfers doen telkens slikken. Er is nog eens 70 vierkante km gereserveerd voor nieuwe industriële activiteiten. De productie draait vooraleer de bulldozers de bouwwerf hebben opgeruimd. Dit land werkt dan ook met 12 vijfjaren "plannen" in de volste zin van het Confucianisme. We komen 's avonds toe in ChongQing, een lichtstad aan de Yangtze rivier met tientallen torengebouwen. Weinig gebouwen zien er ouder uit dan 10 jaar.

Wat hier gebeurt stemt tot nadenken. Op het vliegtuig zit ik naast de Chinese filmmaker Shuyun Sun (One year in Tibet) die geschiedenis in Oxford studeerde en sindsdien tussen Londen en Beijing pendelt. Ze verwijst naar Singapore, een rationele socio-economisch en politieke modelstaat. En hoe op een jaar tijd de Chinese bevolking geen honger meer hoefde te lijden omdat men aan de boeren terug de vrijheid gaf om zelf te beslissen welke gewassen ze wilden telen. Vandaag is de vooruitgang spectaculair en zijn er ongetwijfeld problemen. Eens geïdentificeerd worden ze radicaal aangepakt. Criminaliteit en corruptie wordt desnoods letterlijk onthoofd, maar het heeft wel een duurzaam effect. Het land is halfweg en stapsgewijs wordt een Chinese vorm van een sociaal-democratische rechtstaat ingevoerd. Wie kritiek heeft op dit bewind moet evenwel twee keer nadenken. De uitdaging van Beijing is het land bijeen houden en dat is nodig als men de Chinese burger verder wil laten deelnemen aan de rush naar de welvaart. Dit laatste is ook een aspect dat verrast. Dit zogenaamd communistische land kent eigenlijk meer vrije markt en competitie dan gelijk welk westers land. Wie nog nooit gehoord heeft van Schumpeter's creative destruction kan dit hier met eigen ogen komen bekijken. Niet alle bedrijven overleven de wedloop maar dat is geen probleem. Ze proberen het gewoon nog een keer. Men kan geen potten leren bakken zonder er te breken.

Dit land is voor de zieltogende westerse wereld een uitdaging en een te duchten concurrent. Het is ook een opportuniteit. Het is geen sinecure om de sociale en economische expansie op gang te houden. De schaalgrootte van de behoeftes en de logistieke uitdaging is enorm. Alle grote steden hebben hier evenveel inwoners als Nederland en België samen. En de chinezen zijn competitief en pragmatisch. Veel ideologie kennen ze niet, wel een pragmatische mercantilisme en een sterke cultuur die eeuwen ouder is dan de onze. De Maoïstische periode was niet meer dan een hick-up op hun geschiedenislijn. Ze weten dat en putten er hun nationalisme uit. De vraag is of hun huidige evolutie houdbaar is. Alles valt of staat met de continuïteit van hun expansie. Er wordt veel geleend, gelukkig wel eerder om te investeren dan om te consumeren maar China's expansie is evenzeer afhankelijk van de groei van de binnenlandse vraag als die van hun export.

In de 10 dagen hebben we veel gezien maar ook veel te weinig. Het is gevaarlijk van tot voorbarige conclusies te komen. De vraag is vooral hoe de Vlaamse/Belgische/Europese bedrijven het best op de trein springen (het is nog net niet te laat). Een ding is al zeker: Duitsland is prominent aanwezig. Enkele Belgische topbedrijven zoals LMS en Bekaert ook. Actieve aanwezigheid en permanente opvolging zijn een must. Net zoals snelheid gekoppeld aan bedachtzaamheid. In China lijkt het alsof er soms lange tijd niets gebeurt en dan plots gebeurt alles op zeer korte termijn, zoals mijn partner die hier op 2 weken tijd een investering van 3 miljoen euro rond gekregen heeft. Wij moeten ook zoeken naar de domeinen waar we (nog?) competitief zijn. Ook China heeft zijn zwaktes en mikt vooral op volume potentieel maar kwaliteit motiveert hen en maakt bv. een groot verschil in vergelijking met India. Een andere conclusie is dat als we willen blijven meelopen in de race, er dringend orde op zaken moet gesteld worden in de westerse wereld. Zelfs China dringt erop aan. En dat zal duidelijk wat meer vergen dan een hulpfonds waarbij Europa China vriendelijk verzoekt bij te dragen aan de demping van het potverteer terwijl er nog miljoenen Chinezen in behoorlijk grote armoede leven. Economisch succes kan niet met een decreet afgekondigd worden. Het is het gevolg van een omgeving die aan de burger de kansen geeft zich te ontplooien zonder alles af te romen voor er zelfs winst gemaakt wordt. Het vereist ook een rechtstaat die niet alleen een moreel/ethisch kader schept maar ook zekerheid en voorspelbaarheid garandeert. De Chinese gesprekspartners weten dit en hun analyse is soms keihard. De grote ommekeer in China zou er gekomen zijn toen de Chinese premier op bezoek was in Singapore en de vraag stelde hoe Singapore tot al die welvaart gekomen was? Er zijn heel wat Chinezen in Singapore maar de Singaporese premier antwoordde dat als Singapore dit kan met een paar miljoen mensen, wat zou China dan niet kunnen bereiken met zijn miljard mensen? Ons eigen land gebruikt nog niet de helft van zijn actieve bevolking om welvaart te creëren en we zijn maar met een 10 miljoen. Het is dus een kwestie van net zoals China de omstandigheden structureel te veranderen. Pas op dat moment zal er ook een win-win situatie ontstaan waarbij we niet beducht moeten zijn van China, maar op gelijkwaardige voet erkend zullen worden. Dit gezegd zijnde, China is massaal aanwezig in Afrika. Waarop wachten we om de banden met de voormalige kolonie aan  te halen? China heeft grondstoffen en kennis nodig. Het is niet omdat we kleiner zijn dat we die niet kunnen leveren.

The Great Wall has collapsed.

The Billion Dragon has woken up.

The Sun rises in the East.

The Great Leap forward is Now.

Eric Verhulst,

CEO/CTO Altreonic NV

Deelnemer handelsmissie Track Agoria Automotive