"Het nieuwe negationisme komt als geroepen"

 Ook Paul Goossens (foto 1) heeft zijn bedenkingen over Etienne Vermeersch. In een column in De Standaard dit weekend zegt de gewezen hoofdredacteur van De Morgen en Europajournalist: “Er zijn nog zekerheden. Ook professoren kunnen zich grandioos vergissen. Neem nu Etienne Vermeersch. Omdat de IJzerbedevaart dit jaar met moeite tweeduizend mensen op de been bracht, concludeerde de professor dat het 'nationalisme in Vlaanderen zo goed als dood is'. Toen de verbaasde Knack-journalist hem op de electorale scores van de N-VA wees, repliceerde Vermeersch 'dat heeft niets met nationalisme te maken, maar wel met heel specifieke problemen en eerlijke verdelingen'. Op een moment dat zowat alle politieke waarnemers in binnen- en buitenland het uitdijend Vlaams-nationalisme signaleren, is het voor Vermeersch bijna terminaal. Dit negationisme verbaast en intrigeert. Zou het kunnen dat een deel van de Vlaamse intelligentsia, in eerste instantie de Gravensteengroep, steeds dichter naar de N-VA en het nationalisme opschuift en tegelijkertijd die toenadering minimaliseert of ontkent? Die N-VA-agenda heeft de wind in de zeilen en is, zoals de partij zelf zegt, uitgesproken nationalistisch. Het Vlaams-nationalisme is in opmars, maar Vermeersch wil dat niet geweten hebben en beweert het tegendeel.

Voor De Wever & co (foto 2) is die opmerkelijke pirouette mooi meegenomen. Het kan de entree van de N-VA in de vrijzinnige en progressieve salons alleen versnellen. In die kringen wantrouwen ze het nationalisme. Vanwege zijn ideologische wortels, de Europese catastrofes van de 20ste eeuw en de botsende waarden en normen. Onder meer met de erfgenamen van de Verlichting. Als de diagnose van Vermeersch klopt, is de achterdocht onterecht en is de N-VA een partij zoals alle andere. Een die met 'specifieke problemen en eerlijke verdelingen' bezig is. Onschuldiger kan het niet en voor De Wever is het pure winst. De partijleider ergert zich al geruime tijd aan wat hij gemakshalve de eeuwige reductio ad Hitlerum noemt. De Milows, Daan Stuyvens en Bart Peetersen zouden er zich schuldig aan maken. Populistische zever natuurlijk. Niet één van de drie had het ooit over de Duitser uit Oostenrijk.

Wat De Wever stoort, is elke nadrukkelijke verwijzing naar het afschuwelijk brokkenparkoers van het Europees nationalisme. Als de historicus De Wever het voor het zeggen had, zou elke vergelijking met de jaren dertig van vorige eeuw verboden worden. Hij is er niet van gediend dat het nationalisme een geschiedenis, een stamboom en een continuïteit heeft. Het nieuwe negationisme komt als geroepen. Veel nationalisten balen van alles wat links, progressief en anti-autoritair is. Hoe democratisch en tolerant het zich ook aandient, het nationalisme is er allergisch voor. Het zit hem in de nationalistische genen en het is geen toeval dat Bart De Wever en zijn N-VA voortdurend met sociaal-democraten en groenen in aanvaring komen. Zij zijn, zo wil de nationalistische traditie, de binnenlandse vijand en de ideologische andere, die tijdig geneutraliseerd moet worden. Destijds waren ze te internationalistisch, vandaag te kosmopolitisch. Om een homogene natie neer te poten en een nationale identiteit te frituren, bezigen ze de foute uitgangspunten.

Met soundbytes en geruchten wordt de linkerzijde gediscrediteerd: vervreemd van het eigen volk en verblind door abstracte, universele dogma's. Daarom zou links elitair, zelfingenomen en doof voor de echte noden van het gewone volk zijn. Eenmaal het socialisme afgeserveerd, wordt het sociale in de vitrine uitgestald. Telkens opnieuw hoor je de Siegfried Brackes toeteren dat de N-VA de meest consequente sociale partij is. Er is de nationalisten veel aan hun sociaal imago gelegen. Politiek is immers meer dan alleen maar roes rond vlag en onafhankelijkheid. Uiteindelijk wordt het beslissende, politieke gevecht op het sociale terrein geleverd. Voor nationalistische partijen rijst hier een immens geloofwaardigheidsprobleem. Hun sociaal-economisch programma schurkt zo dicht aan bij dat van de patroonsorganisaties dat ze compleet inwisselbaar zijn. Omdat Unizo zijn zegen gaf, wil ook de N-VA dat de automatische indexkoppeling en de welvaartvaste uitkeringen onmiddellijk voor de bijl gaan. Voor onversneden liberalisme op zijn Camerons moet je niet meer bij Open VLD wel bij de N-VA zijn.

En toch blijft ze zich een radicale, sociale partij noemen en de linkerzijde volksvreemd gedrag verwijten. In België kan dat, vanwege België. Wie er de solidariteit tussen noord en zuid verdedigt en de Vlaamse onafhankelijkheid een slecht idee vindt, wordt door het N-VA-tribunaal tot belgicist veroordeeld. In het jargon heet dat de reductio ad Belgicam. In de Vlaams-nationale kerk is dat een zonde waarvoor geen vergiffenis bestaat.”

Volgens een opiniepeiling die Het Laatste Nieuws dit weekend publiceert zou de N-VA bij nieuwe verkiezingen afstevenen op 39 % van de stemmen. Slechts 7 % van de N-VA-kiezers in juni 2010 zou niet meer voor de partij van Bart De Wever stemmen. Daar staat tegenover dat de N-VA nog eens 20 % kiezers van andere partijen weet te verleiden. Of die het eens zullen zijn met de standpunten van de N-VA eens aan de macht valt nog te bezien. Etienne Vermeersch bijvoorbeeld zegt niet voor de N-VA te zullen stemmen omdat hij het niet eens is met hun standpunt over euthanasie. Maar Vermeersch en anderen dreigen wel de onaangename agenda van de N-VA te moeten slikken als de partij door communautaire scherpslijperij aan de macht zou geraken.