In De afgelopen maanden kwam ik al surfend een paar keer een stukje tegen over onze inheemse hondsroos, terwijl daarbij een foto van de uit Azië afkomstige rimpelroos werd gebruikt.
De rimpelroos (of Japanse bottelroos) is de afgelopen jaren vrij massaal aangeplant, en daar is op een aantal locaties (snelwegbermen) zeker wat voor te zeggen, maar het is toch een plant waar je met enige omzichtigheid mee moet omspringen.
Verschillen tussen hondsroos en rimpelroos
Zowel de hondsroos als de rimpelroos heeft enkelvoudige bloemen met vijf kroonblaadjes. Bij de hondsroos variëren die in kleur van zachtroze tot wit, terwijl de rimpelroos meestal wit of fel donkerroze is.
Het blad van beide rozen is het typische veerdelige blad van de roos, waarbij echter de bladeren van de rimpelroos gerimpeld zijn, en die van de hondsroos veel gladder zijn, veel meer zoals je dat van de rozen bij de bloemist gewend bent.
Het meest duidelijke verschil zie je echter bij de bottels: De bottels van de rimpelroos (of Japanse bottelroos) zijn de typische ‘jam-bottels’, met een heel dun schilletje en sappig vruchtvlees. De bottels zijn plat-bol van vorm, en kunnen tot ruim twee centimeters doorsnede worden. De vergelijking die AntonV maakte met kerstomaatjes is dan ook niet verbazend.
De bottels van de hondsroos zijn voor vogels net zo waardevol, maar voor ons mensen zijn ze een stuk minder aantrekkelijk want lang niet zo sappig: de tot oranje verkleurende vruchten van de hondsroos zijn langwerpig van vorm: tot wel twee-drie centimeters lang, maar nog geen centimeter doorsnede. De olierijke zaden bevinden zich echter in een leerachtig omhulsel, en de bottel mist het sappige vruchtvlees van de rimpelroos. De kelkblaadjes, die bij de bottels van de bottelroos van de vrucht afstaan, blijven bij die van de hondsroos teruggeslagen.
Ook de groeiwijze van beide rozen is erg verschillend.
De rimpelroos kennen we als de laagblijvende struik die in plantsoenen en langs snelwegen wordt aangeplant, en die door zijn dichte groeiwijze een ideale nestelplaats voor kleine vogels kan opleveren.
De hondsroos is heel anders van uitzicht: Als solitaire struik kan hij een paar meter hoog worden, en groeit dan wat parasolvormig uit met een smalle basis en een bredere bovenkant. De groeiwijze is veel losser dan die van de rimpelroos.
In onze tuin staan ook een paar hondsrozen in de meidoornhaag, en die gedragen zich veel meer als klimrozen/liaanrozen: ze vormen in mei een bloeiend deken aan de bovenkant van de haag die nu toch al een meter of vijf hoog is. Ik heb ooit zelfs een hondsroos gezien die zich in een bosrand wel een meter of vijftien had omhooggewerkt.
De rimpelroos als invasieve plant
Hoewel ik de hondsroos wel eens ‘ons plaatselijk onkruid‘ heb durven noemen, kan je dat roosje nauwelijks invasief noemen. Inderdaad, ze zaait zich - in onze tuin dan toch - heel graag uit, maar ééns je zo’n zaailing uittrekt is ie ook voorgoed verdwenen.
Met de rimpelroos is het echter een ander verhaal. Deze roos verspreid zich immers ook vegetatief met behulp van een dicht net van wortelstokken, en kan daardoor op korte tijd behoorlijk grote oppervlakten gaan inpalmen.
Voeg daarbij zijn dichte groeiwijze, en je begrijpt dat er al snel geen andere planten meer een kans krijgen. De rimpelroos werd zo bijvoorbeeld in de Belgische duinen aangeplant omdat het door dat dichte wortelnet de zandverstuiving tegenging, maar intussen blijkt de struik ook een flinke bedreiging voor de toch al zo kwetsbare inheemse flora in die duinen. Op sommige plaatsen werden dan ook al vele hectaren van deze struik gerooid.
In een publicatie van het Instituut voor Bosbouw en Wildbeheer van de Wetenschappelijke Instelling van de Vlaamse gemeenschap wordt de rimpelroos dan ook genoemd als een belangrijke bedreiging van de doornstruwelen in de duinen (zie p. 68 van het document).
Ook in een publicatie uit 2002 (Ingeburgerde plantensoorten in Vlaanderen. Mededeling van het Instituut voor Natuurbehoud, 20. Instituut voor Natuurbehoud: Brussel : Belgium. ISBN 90-403-0158-1) beschrijft F. Verloove de struik als een agressieve neofyt.
Tot nu toe heb ik echter de indruk, dat de agressiviteit van de rimpelroos vooral een probleem vormt in de duinengordel, en dat de struik elders in het land op ecologisch vlak toch niet zo’n bedreiging vormt. En eerlijk is eerlijk, ook in onze tuin hebben we er één staan (in een onbewaakt ogenblik door manlief gekocht in ‘den Aldi’), maar ik hou hem met argusogen in de gaten, en als hij te veel dreigt uit te stoelen, zal ik toch wel zorgen dat ie met wortel en tak verwijderd wordt!
(De foto van de bottels van de rimpelroos is van Niall McAuley, en valt onder een Creative Commons Licentie.)
 (CC) Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa)
De laatste reacties
-
Hondsroos en rimpelroos
door
GP
(IP:xxx.x38.47.203) -
13 mei 2010 15:29
Beste Anne,
Waarom vind je dat de rimpelroos een gevaar is? Voor wat? Ik ben benieuwd naar je antwoord.
Hierop vooruitlopend...Ik heb me regelmatig gericht op deze anti-exoten houding, die ook uit jouw relaas naar voren komt (je dood hem als hij zich voort mocht planten..). Deze lijkt namelijk akelig veel op xenofobie in de culturele zin. De overeenkomsten zijn talrijk, maar natuurliefhebbers worden simpelweg boos over die vergelijking (vaak), zonder te onderbouwen waarom het verschilt of deze juist zo te onderbouwen als culturele xenofoben dat doen, maar het van zichzelf niet inzien.
Nu ga ik met xenofoben op cultureel gebied niet in discussie, omdat ik vaak heb gemerkt dat deze op tal van punten onzinnige dingen zeggen. Maar natuurliefhebbers zijn juist vaak open, vriendelijk en kalm en op cultureel gebied juist niet xenofoob. Ik heb sterk de indruk dat men echter behoorlijk blind is voor de gelijkende, xenofobe kijk en men in het verhaal van ecologen is getrapt dat uitheemse planten op basis van afkomst en gedrag hier niet horen. Dat ecologen zo denken is ook niet zo verwonderlijk: vrijwel alle wetenschapsartikelen in deze tak van de wetenschap stroomt over van waardeoordelen. Exoten zijn: een plaag, een pest, agressief, onderdrukken, verderfelijk, woekerend, hebben negatieve effecten, horen hier niet, zorgen voor eentonigheid, zijn een gevaar voor de biodiversiteit etcetcetc. In de studie als ecoloog loop je hier constant tegen aan. Maar al dit soort zaken zijn onaantoonbaar. Het is allemaal niet meer dan een kijk van een mens op iets. Dat past juist niet in de wetenschap, die wel kan aantonen dat iets veranderd maar nimmer kan aantonen dat een verandering goed of slecht is.
Zo zul je in een stuk over kloimaatverandering lezen dat de smeltende ijskap een significante trend is (dus er is een aantoonbare trend naar minder ijs), maar nooit dat ie alarmerend of slecht is. Dat lees je in media of een wetenschapper geeft die mening in een programma, maar nooit in zijn onderzoek. Of iets slecht of alarmerend is, hangt namelijk van de persoon af.
De ecologie is hiermee beslist niet objectief en wil ook geen objectiviteit: de ecologen schrijven u in de stukken namelijk voor wat u van een verandering moet vinden.
Ik hoop dat natuurliefhebbers, waar ik mezelf ook onder schaar, een gematigdere blik gaan aanwenden en de mens niet zien als een dier die moet ingrijpen op basis van zijn blik op de natuur. Maar dat deze zich meer gaat toeleggen op observeren en ervaren zonder oordeel. Dat is erg lastig, maar wel heel wat leuker denk ik. En ook wel zo prettig als je een buitenlandse plant en zeker dier bent..
mvg,
Gov
Dit bericht beantwoorden
Een misbruik aanduiden
Opbouwende commentaar ?
ja
0
nee
-
Hondsroos en rimpelroos
door
AnneTanne
(IP:xxx.x98.1.105) -
16 mei 2010 20:40
Ik denk dat ik die vraag hierboven al een stuk beantwoord heb:
"Met de rimpelroos is het echter een ander verhaal. Deze roos verspreid zich immers ook vegetatief met behulp van een dicht net van wortelstokken, en kan daardoor op korte tijd behoorlijk grote oppervlakten gaan inpalmen.
Voeg daarbij zijn dichte groeiwijze, en je begrijpt dat er al snel geen andere planten meer een kans krijgen. De rimpelroos werd zo bijvoorbeeld in de Belgische duinen aangeplant omdat het door dat dichte wortelnet de zandverstuiving tegenging, maar intussen blijkt de struik ook een flinke bedreiging voor de toch al zo kwetsbare inheemse flora in die duinen. Op sommige plaatsen werden dan ook al vele hectaren van deze struik gerooid."
Volgens mij relativeer ik bovendien ook het probleem, door aan te geven dat het wellicht echt niet overal zo’n vaart loopt:
"Tot nu toe heb ik echter de indruk, dat de agressiviteit van de rimpelroos vooral een probleem vormt in de duinengordel, en dat de struik elders in het land op ecologisch vlak toch niet zo’n bedreiging vormt."
Ik ben niet iemand die principieel tegen exoten is, ik heb er in mijn tuin ook best een aantal staan. Maar de ecosystemen op aarde zijn door de mens al heel erg ontwricht, en de bijkomende druk door een geïntroduceerd exoot kan hier en daar (bv dus in de duinen) net voldoende zijn om een aantal kwetsbare planten helemaal te verdrijven.
Tegelijk ben ik ervan overtuigd dat als de meest invasieve soort op aarde zou verdwijnen, er binnen afzienbare tijd (zeg een paar eeuwen  !) wel terug een evenwicht zou ontstaan, maar die invasieve soort (Homo sapiens dus), is dermate succesvol dat die nog niet meteen zal verdreven zijn...)
Dit bericht beantwoorden
Een misbruik aanduiden
Opbouwende commentaar ?
ja
0
nee
Een reactie toevoegen
|
?
De laatste artikelen van
Ann Van Roy :
Even diep in- en uitademen?
Een hele bijzondere bestuiver!
Waar blijft mijn zevenblad?
Andere artikels:
Laat het zoemen met bloemen (David Luc)
Japanse roos (P-TER)
Zonnebloem (Jan Drempel)
Symphony of science (Kris Verburgh)
Wetenschap is de poëzie van de realiteit (Doeterniettoe)
Ster-fe-lijk (GoNo)
|
Home
translate :
