Kredietcrisis nu ook in Nederland

De kredietcrisis wordt wereldwijd van kwaad tot erger en heeft sinds vorige week ook Nederland bereikt. Terwijl in Amerika eind vorige week een financieel noodplan werd gepresenteerd, met een overheidsingreep van 700 miljard dollar, kwamen er in Nederland zorgelijke geluiden over Fortis binnen en ging de beurskoers van dit fonds onderuit. Dit leidde gisteren (maandag) tot de op twee na grootste crash op de AEX sinds 1983.

Balkenende, Bos en Wellink (president van de Nederlandse bank) werden op zaterdagavond opgeroepen voor topoverleg in Brussel om met regeringsleiders en bankpresidenten van België en Luxemburg de Fortisbank te redden. Er wordt gezamenlijk meer dan 11 miljard euro geïnvesteerd om de ’systeembank’ op de been te houden. Vorige week was het nog ondenkbaar dat een Nederlandse bank ooit om zou kunnen vallen. Niets is momenteel meer zeker!

De overname van ABN-Amro door Fortis (Maurice Lippens) was niets minder dan een afrekening met Rijkman Groenink. In 1998 wilde Rijkman Groenink De Generale Bank overnemen, maar Lippens won met Fortis die strijd. De haat en nijd bleef bestaan en toen ABN-Amro in het voorjaar 2007 een overnameprooi was geworden hapte Lippens graag toe om Rijkman Groenink - en die arrogante Ollanders - definitief de loef af te steken en in het stof te doen happen. Dat de 24 miljard die Fortis daarvoor moest neertellen een onverantwoord grote investering was en uiteindelijk bijna de ondergang van Fortis inluidde, kan een klein kind begrijpen. Toch heeft niemand Lippens (de president-commissaris) en Votron (de bestuursvoorzitter) tegen zichzelf in bescherming kunnen nemen.

Wouter Bos vertelde zondagavond met droge ogen op het NOS-journaal dat niemand ooit had kunnen voorspellen dat kredietcrisis zo hevig zou worden. Premier Balkenende herhaalde dit vandaag in soortgelijke bewoordingen.
Niets is minder waar. Op 1 april 2007 schreef in op dit blog al over het risico van een wereldwijde economische crisis, gebaseerd op een artikel van Jeroen de Boer in Elsevier. Andere waarschuwingen kwamen van mensen als Kees de Kort, financieel analist bij AFS Capital, columnist bij BNR, Willem Middelkoop, Rienk Kamer, Jaap Duijn, Sylvester Eijffinger en vele anderen.

Topbestuurders, bankiers en googelaars bij financiële instellingen, beurshandelaren en andere graaiers die jarenlang boven hun stand hebben geleeft, worden momenteel keihard afgestraft. Net als in de jaren ’20 en 30 van de vorige eeuw (Beurskrach ’29), de Tulpenmania in de 17e eeuw, de Internethype eind jaren ’90 en piramidespelen is ook nu de kredietcrisis gevolg van het vergeten van aloude economische principes en waarheden, hebzucht en winstbejag.
Als iets te mooi is om waar te zijn, is dat meestal ook zo! Doordat leningen zodanig waren opgerekt dat het zicht op de financiën totaal kwijt was, moest het uiteindelijk fout gaan. In een geglobaliseerde financiële wereld waar iedereen overal belangen heeft bij elkaar, is vertrouwen essentieel. Als dat is verdwenen, is de misère compleet.

Het zijn de excessieve, overdadige uitwassen van het financiële systeem zoals irreële winstvooruitzichten, bonussen en premies die ertoe geleid hebben dat banken, financiële instellingen en multinationals tot ver over de grens van het reëel haalbare zijn gegaan en die geleid hebben tot het piramidespel en kaartenhuis dat nu tot ineenstorting komt.
Uiteindelijk mogen de overheden (en dus uiteindelijk de belastingbetalers) met miljarden euro’s bijspringen om te redden wat er te redden valt. De initiatoren van de crisis, de bedenkers van ingewikkelde financiële producten zoals derivaten en subprime-leningen, bankiers, beurshandelaren, aandeelhouders, speculanten, makelaars en al die anderen die uit hebzucht en winstbejag uiteindelijk het systeem hebben opgeblazen, komen er mee weg. Dat is hetgene wat me nog het meeste dwarszit en mij stoort in dit hele verhaal!

Ik eet of drink er momenteel geen hap of slok minder door. Maar donkere wolken van een langere, wereldwijde economische depressie hangen ons boven het hoofd. Wat dat voor ons allemaal gaat betekenen, kunnen we alleen maar afwachten.

© Arjan Hooiveld