Zo langzamerhand is het traditie dat er in de schoolvakanties activiteiten zijn voor de leden van de Digikringen en natuurlijk specifiek voor de kinderen en kleinkinderen van de leden, ook als zij zelf nog geen lid zijn van de leesclubs. Dat maakt het makkelijker om tijdens de vakantie gewoon door te gaan met de leesclub-activiteiten enz. Verder vinden vooral de grootouders die als oppas worden ge(mis?)bruikt het vaak prettig als iemand anders de kids even mee op sleeptouw neemt. Eén van de vaste oppasopa’s gaat dan tussendoor een dutje doen in één van de luie stoelen op de eerste etage... Het is niet de bedoeling dat de ouders of grootouders tussendoor gaan winkelen. Zij doen mee aan activiteiten van de Digikringen, een quiz op internet, gaan lekker lezen in de krantenzaal of bijkleppen met Bookcrossing-boeken in Dik-t. Twee boeken- of computervliegen in één klap, twee doelgroepen tegelijkertijd bediend, het kan niet mooier. En met nauwelijks financiën en formatie, op nagenoeg alle openingstijden van de bieb.
Eerste model: alternatieve rondleiding
De kinderen worden bij mijn vrijwilligers en stagiaires ’ingeleverd’, er wordt genoteerd waar de ouders zijn graag met mobiele nummer en ze gaan twee tot vier uur aan de slag. Dat wil bijvoorbeeld zeggen een alternatieve rondleiding door mijzelf, omdat ik de kids ook een kijkje kan laten nemen achter de schermen zoals in de spannende kelder (er loopt soms een muisje, er zijn stoere rolkasten en een donker gat in de muur waar ik een spannend schatkamer-verhaal bij heb....). De zolder is ook prachtig met allerlei verwarmingsapparatuur, grote buizen en meer. Ergens staat een interactief whiteboard; er is een kluis met vreemde zaken en meer zaken waarbij het eigenlijk niet de bedoeling is dat.... Zie de beschrijving van Tanya onlangs op mijn blog.
Van Costa Balconia tot de Wii en Dance Dance Revolution
In 1999 bij de start van de Digikringen, vond ik het al vervelend als er een lange vakantie was tussen bijvoorbeeld de cursussen internet of windows die ik gaf. In de zomervakantie bivakkeerden nogal wat senioren in (volks-)tuinen of op Costa Balconia, zonder laptop en hotspot natuurlijk. Na twee maanden pauze, die ik min of meer verplicht was te houden, kon ik voor een deel weer overnieuw beginnen met de lessen. Zonde omdat er permanent wachtlijsten waren, hoewel ik drie groepen op een ochtend ’deed’, met een soort overlap zonder pauze. Vandaar dat ik al snel vrijwilligers inschakelde, die meer tijd hadden, om de lessen nog even zachtjes over te doen voor ik zelf van start ging. Als er nu activiteiten zijn voor volwassenen, proberen vrijwilligers de kinderen nuttig bezig te houden en andersom. Ook gezamenlijke activiteiten natuurlijk. Er is niets leuker dan je vader of moeder te verslaan op de Wii of met DDR. Soms oefenen oma en opa’s op de zesde etage met de Quiz om zo de kleinkinderen te verslaan...
Profiel naar Big sister graag...
Naast incidentele rondleidingen en andere groepsgewijze activiteiten zijn er permanente programma-items. Eén ervan zal ik wat uitgebreider beschrijven.
Zoals al eens eerder beschreven is er een uitgebreid profiel van alle leden van de Digikringen. Big sister in optima forma, maar met toestemming van de goegemeente, die daar alleen maar profijt van heeft. Bij de aanmeldingen van kinderen en kleinkinderen voor een activiteit, wordt er een mini-profiel aangemaakt. Dat bestaat uit antwoorden op simpele vragen die (o)pa of o(ma) aan het kind kan stellen, of het kind zelf kan laten invullen zoals: favoriete tv-programma, game, sport, film, schoolvak, muziek, boek, hobby en klas. Verder wat algemene vragen over eventuele handicap (grote letters, rolstoel, taal indien geen Nederlands, dyslexie), voorkeur voor papier of computer en beschikbare tools zoals mobieltje met SMS, MSN, internet, MMS, geluid, beeld en/of GPS. Dat kan door een papieren formulier, dan vervolgens naar een vrijwilliger gaat die het inklopt in de online database, of door het zelf aanklikken van een aantal plaatjes (als kinderen nog niet kunnen lezen) of uitrolmenuutjes.
Vragen staat vrij en passen mag
Op basis van dat profiel worden er vragen en opdrachten gegenereerd uit een grote database, met honderden vragen en antwoorden. Er zijn bijvoorbeeld vragen over strips en tekenfilms, geschiedenis en aardrijkskunde, kunst, boeken, muziek, natuur, wetenschap, sport, talen, algemene kennis, high-iq, puzzels, rekensommetjes, schatvragen en trivia. Opdrachten met speurtocht door de bibliotheek, maar ook in de omgeving zoals de Laurenskerk, de Oude Haven, het buitengebied bij het maritiem museum en meer. De antwoorden zijn deels te vinden via de catalogus, deels via Muziekweb, deels door rondlopen in de bibliotheek. Soms door zoeken op internet, in databases. Bij één vraag mag men passen, één antwoord mag gevraagd worden via internet (Usenet, Al@din-chat), één vraag mag gesteld worden aan de balie, één vraag mag je stellen aan een familielid of kennis (niet aan een vreemde).
Diploma en high score
Als kids mee willen doen, vullen ze het profiel in en melden de starttijd en gewenste eindtijd via e-mail of msn bij de ’online centrale post’, die bemand of bevrouwd wordt door vrijwilligers, stagiaires of mijzelf, afhankelijk van wie online is. Vervolgens krijgen ze per e-mail, MSN of SMS een aantal speciaal op hun profiel afgestemde selectie van vragen en opdrachten, die te doen zou moeten zijn in de gegeven tijd. Op papier is ook mogelijk, op een aantal plaatsen in de bibliotheek inclusief wat vestigingen (bijvoorbeeld in verder lege multimedia-dozen) zit een stapeltje A4tjes met standaardvragen en opdrachten voor diverse leeftijden, wat pennen, kleurtjes en kleurplaten. De antwoorden worden ook weer gegeven via dezelfde methode, bijvoorbeeld een SMSje met 1A, 2C, 3 Ursula, 4 Tokio 5 Pas 6 Weetniet enz. Bij Weetniet wordt er meteen terug geSMS’t met een tip of een andere vraag. Lukt het helemaal niet, dan kan men contact opnemen. Het is niet verboden dat ouders en grootouders meelopen, maar zij mogen maar één keer helpen. Na het juist invullen van minimaal de helft van de vragen volgt er een beloning in de vorm van een leuk potlood, een potje bellenblaas en in ieder geval een diploma. tevens vermelding op de scorelijst bij de betreffende leeftijd. Als het lukt ontvangt het kind dat meteen, via een vrijwilliger die in de vakantie meestal ’s middags wel ergens in de bibliotheek te vinden is en het op afstand wat in de gaten houdt. Lukt het echt niet en ben ik ook niet in de bibliotheek op dat moment, dan worden het twee cadeautjes die worden opgestuurd.
Getriggerd door frustratie?
Naast de wedstrijden zijn er vaak ook andere activiteiten. Wat er op het menu staat, is meestal afhankelijk van de beschikbare vrijwilliger die soms wordt getriggerd door frustratie. Nu kan de bibliotheek niet altijd voor elke doelgroep iets ondernemen en er wordt in elke bibliotheek veel gedaan, maar soms is het jammer dat er niet meer gebruik wordt gemaakt van vragende klanten, door hen te vragen om mee te helpen het probleem op te lossen. Dat gebeurt nu ook maar in ons geval meestal informeel. Formeel kost geld (huur ruimte), weerstand (wij vinden het geen geschikte ruimte, u maakt misschien herrie, wij moeten het vragen aan, het is (nog) geen beleid, het gaat niet om boeken), formatie (begeleiding die niet altijd nodig is, maar dan moet je iets uit handen geven en dat is ook weer lastig). Veel bibliotheken hebben toch moeite met audience participation, met communities, hoewel het soms formeel wel beleid is en op papier staat. Afijn, ik ben bezig met een beleidsstuk voor mijn eigen bieb, dat deel ik graag met u en blijf proberen om bibliotheken te overtuigen van het nut de klant en vooral de potentiële klant zelf de ruimte te geven.
Voorlezen in het Chinees tot GPS in de bieb...
In de laatste vakantie waren er de volgende extra activiteiten:
Voorlezen in het Turks en Frans (door mijzelf); Spaans (door een vrijwillige moeder uit Zuid-Amerika); Berber (stagiair) en Chinees (deelnemer van 10 jaar aan Fortune-cookies-digikring). Introductie Second Life, Hyves en MSN voor bezorgde ouders met uitleg door de kids zelf. GPS in de bieb en op de markt (met mijn privé TomTom). Zelf leren een quiz te maken op internet (kids vanaf 7 jaar). Gratis dingen aanvragen en meedoen aan wedstrijden online (inclusief mediawijsheid in de praktijk en veel spam op ons nieuwe gmail-adres). Filmpjes en foto’s maken over boeken en lezen met digitale camera en op YouTube en Flickr plaatsen. Foto’s bewerken met Flickr toys, spelen met Flickr Sudoku (leuk!!!), Favcol, Logo, Colrpikr en meer. 