, het slotgedeelte hiervan staat hieronder in extenso. Het bevat een aantal tips om uit de impasse te raken van een vermoeiend debat dat nooit ergens anders toe leidt dan tot het bevestigen van het eigen gelijk.
Misschien is het zinvoller om een uitweg uit de impasse te zoeken. Hoe langer ik dit debat volg, hoe meer ik ervan overtuigd ben dat de manier waarop het nu verloopt, heilloos is. Het is bezigheidstherapie voor blanke intellectuelen, die op die manier hun eruditie kunnen tonen en zich tegenover elkaar profileren. Tegelijk ben ik er ook steeds meer van overtuigd dat de twee kampen eigenlijk niet zo ver van elkaar staan - en ook niet zo ver van wat dan 'de gematigde moslims' genoemd worden. Ze hebben fundamentele waarden gemeen, ze keuren dezelfde zaken af, ze hopen op dezelfde toekomst - het is de obsessie met de islam die voor het schisma zorgt. Daarom zou het helpen, denk ik, om deze kleine paradigmawijziging door te voeren:
1. Debatteer niet meer over de islam, maar over concrete misstanden.
Neem je eigen universaliteitsclaim serieus. Praat over waarden en mensenrechten, niet over de aard van een geloof. Meisjes laten sterven omdat ze niet gesluierd zijn, is barbaars. Eremoorden zijn barbaars. Besnijdenissen zijn barbaars. Handen afhakken is barbaars. Wie de islam inroept als verschoningsgrond hiervoor, is barbaars. Iedereen is het daarover eens, ook moslims, met uitzondering van de fanatici. Waardoor het ook meteen duidelijk is wie dat zijn.
2. Beperk het debat tot één probleem per keer.
Als je het wilt hebben over de hoofddoek in Vlaamse scholen, heb het dan daarover: de hoofddoek (en enkel die) in Vlaamse scholen (en enkel die). Begin niet tegelijk over de hoofddoek in Turkije, vrouwenbesnijdenissen in Jemen, of de genocide op de joodse stammen in het Medina van de zevende eeuw. Die gewoonte van de 'absolute verbreding' - waarbij werkelijk alles, uit iedere tijd en elk land als bewijs kan worden opgevoerd - doet het debat meer kwaad dan goed.
3. Beperk het debat tot één context per keer.
En dan in het bijzonder de binnenlandse. Dat kan provinciaal klinken, maar dat is het niet. Het is een garantie voor een goed begrip van de problematiek, en voor het vinden van een haalbare oplossing. Wie zich ergert aan de manier waarop Franstalige Belgen in Belgische kranten schrijven over hun landgenoten die Nederlands spreken (en omgekeerd) kan zich voorstellen hoe geloofwaardig het is als een Vlaming of Nederlander, hoe intellectueel ook, het in één opiniestuk heeft over Afghanistan, Soedan, Marokko en het Irak der pre-islamitische tijden.
En ten slotte:
4. Wees toch niet zo apocalyptisch!
Al dat gepraat over massamoorden, angst en apathie: een mens zou bang worden zijn deur nog uit te komen. De conflicten die we vandaag meemaken zijn normaal, beheersbaar en oplosbaar, op voorwaarde dat: zie punten 1, 2, 3 en 4.
Home
translate :
